Esneklik nedir?

Cisimlerin bir kuvvetin etkisiyle şekillerini değiştirdikten sonra, kuvvet ortadan kalkınca tekrar eski şekillerini almasına denir. Bu gibi cisimler de, «esnek cisimler» diye anılır. Şekil değiştirmenin miktarı her cisimde başka başkadır. Bu miktarı «sekil değiştirme faktörü» denilen bir büyüklük belirtir. Her cismin şekil değiştirme faktörü vardır. Basan kuvveti artırırsak, şekil değiştirme de artar. Cisim eski sekline dönemez. Bu durum, cismin «esneklik sınırı» nı aştığını gösterir. Her cismin ayrı bir «esneklik sınırı» vardır. Bu sınırdan sonra artık esnek şekil değiştirme olmaz. Bu çeşit şekil değiştirmeye «esnek olmayan şekil değiştirme» (plastik) denir.

Bilim adamlarının tanımına göre, çekilip gerilerek, bükülerek, sıkıştırılarak ya da bu­rularak "biçim değişikliği"ne uğradıktan son­ra tümüyle eski biçimine ve boyutlarına döne­bilen maddeler esnektir. Bu tür maddeler biçim değişikliğine karşı direnç gösterir; örne­ğin sert bir lastik şeridi gererek uzatmak için oldukça büyük bir çekme kuvveti uygulamak gerekir. Maddeyi biçim değişikliğine uğrata­bilmek için uygulanması gereken kuvvetin miktarına gerilim, maddedeki biçim değişikli­ğinin miktarına da gerinim denir.

esneklik

Esnek maddelerin davranışlarını inceleyen İngiliz bilim adamı Robert Hooke, 1660'ta, gerilim ile gerinim arasındaki bağıntıyı açıkla­dı. Bu yasanın en basit anlatımına göre gerilim ile gerinim birbiriyle doğru orantılıdır. Örneğin, telden bir yayın ucuna 50 gramlık bir yük asıldığında yay 3 cm uzarsa, 100 gramlık bir yük asıldığında 6 cm uzar. Hooke' un yasası yalnız yaylar için değil bütün esnek maddeler, örneğin çelik kirişler için de geçer­lidir. Ne var ki, her maddenin belirli bir esnektik sınırı vardır; bu sınırı aşan bir gerilim uygulandığında madde artık eski biçim ve boyutlarına dönemez. Böylece, maddenin es­neklik sınırını aşarak kalıcı biçim değişikliğine uğramasına akma denir.

Esnek maddelerin uygulamada yararlanılan yönlerinden biri ener)i depolayabilmeleridir. Örneğin bir saati kurmak, yani saatin zembe­reğini (yayını) sarmal biçimde bükmek için tüketilen enerji zemberekte birikir ve akrep ile yelkovanın dönmesini sağlar. Yaylı kapı­larda da, kapının menteşesine tutturulmuş olan yay kapı açıldığı zaman sıkışır ve kapı bırakılınca eski biçimine dönerek kapıyı ka­patır. Esnek bir madde olari hava da kapalı bir kabın içinde sıkıştırılabilir; böylece depo­lanmış olan enerji örneğin havalı matkap ve çekiçleri çalıştırmak için kullanır. Buna karşı­lık suyun ve öbür sıvıların sıkıştırılabilme özelliği gazlara oranla çok daha azdır.

Esnekliği etkileyen faktörler

• Eklemin yapısı, biçimi, tipi ve bunlara bağlı olarak ligament ve tendonlar. Bu yapılan ne kadar esnek olursa, o kadar geniş bir hareket açısı meydana gelmektedir.
• Eklemi çevreleyen kasların yapısı. Her hareket agonist kasın kasıldığı sırada antagonist kasın / kasların gevşeyerek bu harekete izin vermesiyle oluşur. Eğer kişinin antagonist kasları yeterince gevşemiyorsa o kişinin esnekliği sınırlı kalmaktadır.
• Yaş ve Cinsiyet. Gençlerin yetişkinlere, bayanların ise erkeklere göre daha esnek olduğu bilinmektedir. Maksimal esnekliğe 15 - 16 yaşlarında ulaşıldığı gözlenmektedir.
• Gün boyunca devam eden biyolojik değişimler nedeniyle esneklik günün her saatinde aynı seviyede değildir. En düşük esnekliğin sabah erken saatlerde olduğu gözlenmiştir. En yüksek esneklik seviyelerinin ise, sabah 10:00 - 11:00 ve akşam 16:00 - 17:00'de görüldüğü saptanmıştır.
• Vücut ısısının artması veya ortam sıcaklığının artması esnekliği etkileyen bir başka faktördür.
• Duygusal açıdan iyi olan bir kişinin esnekliği, stresli veya gergin bir kişinin esnekliğinden daha fazla olmaktadır. Yorgunluk ise, esnekliği olumsuz etkileyen faktörlerden birisidir.

esneklik

Esneklik metodları

Aktif esneklik: Dışarıdan herhangi bir yardım almadan eklemin sergileyebileceği maksimal hareket edebilme yeteneğidir.

Pasif esneklik: Dışarıdan yardım alarak sergilenen maksimal hareket edebilme yeteneğidir.

Dinamik esneklik: Eklemin aktif yaylanma hareketleri ile maksimal hareket edebilme yeteneğidir.

Sözlükte "esneklik" ne demek?

1. Esnek olma durumu, elastiklik, elastikiyet.

Esneklik kelimesinin ingilizcesi

n. elasticity, flexibility, free play, give, litheness, plasticity, pliability, pliancy, resilience, spring, springiness, stretch, suppleness, swing